GIÁO DỤC
“Sự giáo dục hiện nay khiến cho suy nghĩ độc lập trở nên khó khăn cực
kỳ. Sự tuân phục dẫn đến sự tầm thường. Muốn khác biệt với nhóm người và muốn
kháng cự lại môi trường sống không dễ dàng lắm, và thường xuyên rất nguy hiểm
chừng nào chúng ta còn tôn thờ sự thành công. Sự thôi thúc để thành công, mà là
sự theo đuổi của phần thưởng dù trong thế giới vật chất hay thế giới tạm gọi là
tinh thần, sự tìm kiếm cho an toàn bên trong hay bên ngoài, sự ham muốn cho
thanh thản – toàn qui trình này bóp nghẹt sự bất mãn, kết thúc tánh tự phát và
nuôi dưỡng sự sợ hãi; và sự sợ hãi khóa chặt sự hiểu rõ thông minh về sự sống.
Cùng tuổi tác gia tăng, sự chai lì của cái trí và quả tim bắt đầu xảy ra.
Khi tìm kiếm sự thanh thản, thông thường chúng ta tìm một góc yên tĩnh
để sống nơi có sự xung đột tối thiểu, và sau đó chúng ta sợ hãi ra khỏi nơi trú
ẩn đó. Sự sợ hãi của đời sống này, sự sợ hãi của đấu tranh và của trải nghiệm mới
này, giết chết tinh thần mạo hiểm trong chúng ta; toàn sự nuôi nấng và giáo dục
của chúng ta đã khiến cho chúng ta sợ hãi, khác biệt với người hàng xóm của
chúng ta, sợ hãi suy nghĩ trái ngược với khuôn mẫu được thiết lập của xã hội, với
sự kính trọng giả dối của uy quyền và truyền thống.
May mắn thay, có một ít người nghiêm túc, sẵn lòng thâm nhập những vấn
đề của con người mà không có thành kiến của lệch phải hay lệch trái; nhưng đa số
chúng ta đều không có tinh thần thực sự của bất mãn, của phản kháng. Khi chúng
ta nhượng bộ một cách không hiểu rõ đối với môi trường sống, bất kỳ tinh thần của
phản kháng nào mà có lẽ chúng ta đã có đều nguội dần, và chẳng mấy chốc những
trách nhiệm của chúng ta kết thúc nó...”
(Giáo dục và ý nghĩa cuộc sống - Jiddu
Krishnamurti, Hoài Khanh dịch )
